Coşkulu Yaşam

25 Ocak 2014

nam-june-paik-buda-tv-1974.jpg w=490Kardan adam yapıyoruz, karda yuvarlanıyoruz; kar topu oynuyoruz, büyüteçle kar tanelerini seyrediyoruz, kar helvası yapıyoruz, kardan moraran ellerimize hohluyoruz… Hava açıksa gözlerimiz kamaşıyo, karaltılar girip çıkıyo görüşümüze. Gözlerimizi kısıyoruz. Karı kokluyoruz; karın değişken ağırlığını tartıyoruz; birbirimizi yere kara düşürüyoruz, düşürülmeyi bekliyoruz; karın ellerimize, saçımıza sakalımıza, bedenimize yapışmasını, buzlaşmasını, çözülüşünü akışını seyrediyoruz; “pat pat” giysimize vuruyoruz, silkeleniyoruz; kara düştüğümüzde, karda yuvarlandığımızda bedenimizin her santimetre karesinin bu durumdan nasıl etkilendiğini kaydediyoruz; birbirimizin kara verdiği tepkileri kendi tepkimize tercüme ediyoruz; tepkileri daha net anlamak için, biraz da içgüdülerimizin buyruğuyla, çabuk çabuk imal ettiğimiz kar toplarıyla birbirimizi avlıyoruz; bir kabın içine püre gibi doldurduğumuz karı pekmezle karıp helva yapıyoruz yahut karı olduğu gibi mideye indiriyoruz; kar kokluyor, kar kokuyoruz; damağımızda dilimizde, gırtlağımızda karın lezzeti ve midemizde serinlik; burnumuzda kızarıklık, parmak uçlarımızda hissizleşme; her yeri kar kapladığı, motorlu taşıtlar çalışmadığı için karın yarattığı alışılmadık bir akustik… Anlat anlat bitmez bir dünya veri. Bölgemize yılda sadece bir iki kere kar yağdığı için. Yani kar, rutinimiz olmadığı için. Yani kar bölgemizde coşkuyla karşılandığı için. Herbirimizin kar anıları olduğu için. Bir o kadar kara bağışık olmayan hayvanlar, evsizler nedeniyle bizleri hüzünlendirdiği yahut hırçınlaştırdığı için. Sadece pencereden seyretsek bile bir dünya veri. Bir veri dünyası.

Kuzey kutbu belgesellerine bakınırkenki sönük, meraksız, ölgün bakışlarımız; dümdüz uzayıp giden karla kaplı düzlüklerde koşturan bir kutup ayısının görüntüsüyle dakikalarca başbaşa kalmak; penguenlerin birbirlerini nasıl ayırd ettiğinin detaylarını öğrenmek üzere mahremiyetlerine girmek; anlatıcının bilim insanlarının kutup ayıları, penguenler üzerine -yüzde doksanını unutucağımız- saptamalarını, bulgularını aktarışını, dinlemek; o sırada ağzımıza iki leblebi, bir kurabiye atıp, çayımızı içmek, kahvemizi höpürdetmek kar deneyimimizle kıyaslanıcak gibi değil. Belgeselden aklımızda her şey kalsa bile kar deneyimimizden aklımızda kalanların binde biri etmez. Yarattıkları yanılsama sayesinde iki boyutlu iken üç boyutlu algıladığımız veri sağlayıcılar, yaşantının -mesela kar deneyiminin- yerine geçemez.

Öyleyse deneyimle pasif alıcılık, devinimle devinimsizlik, güçlü, silinmez hatıraları olmakla boş geçmiş, sürekli başkalarına bakmaktan doğan kendine bakıldığı anksiyetesiyle -çevrenin kaba yargıcılığını umursamadan- eylemek, sürekli kendini dinlemekten kaynaklanan hastalık hastalığıyla cesur yaşam arasında seçim yapmak hepimize iyi gelebilir. Deneyimlemek lehine diğer iki boyutlu etkinlikle hayatı dengelemek de hakeza. Böylece bireyleri görünüşlerine göre tanımlayan, tespit eden, çözümleyen, yargılayan ve infaz eden -hepimizin zihnine yerleştirilmiş- toplumsal gözün gücü sarsılabilir. Bir alım satım nesnesi olarak varlık bulan, kazanç kapısı olarak açılıp kapanan sanat, yeniden hayata kavuşabilir. Mesela tiyatro da, salonlardan kurtulabilir. Oyuncular yaşamı deneyimleyerek kendilerinin ve birbirlerinin taklidi değil yaşayan, yaşadıklarından sızan estetik varlıklar olarak sahnede yer alabilirler. Toplumun geneli gibi görünmekle ilgili bir sorunları kalmadığı için tüm dikkatlerini eyleme (act’e) verebilirler.

Hepimizi -felsefi anlamıyla- idealist kavramlar, kuramlar, işaretler; piyasa kıymetleri, yaşama güçlükleri ‘maarifet’iyle yaşantısızlaştıran, dört duvar arasına hapseden -adı artık her ne ise- şeyi deşifre etmek, teşhir etmek ve onunla aramıza ciddi bir mesafe koymak gene hepimize çok iyi gelebilir.

1998/Notlar

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: